İnsanda Sindirim Sistemi

İnsanda Sindirim Sistemi

Ağız8

  • Tükürük Bezleri; Dilaltı, çene altı ve kulak altında bulunur.
  • Tükürük amilaz ve mukustan oluşur.
  • pH’ı 6-7 arasındadır.
  • Amilaz enzimi ile karbonhidratlarda kimyasal sindirim görülür.

Nişasta + n(HO) → Maltoz + Dekstrin

Yutak

  • Gırtlak bölgesindeki kapakçık (epiglottis) yutkunma esnasında, soluk borusunun üzerini kapatarak, besinlerin soluk borusuna kaçmasını engeller.
  • Sindirim olayı gerçekleşmez.

Yemek Borusu

  • Yutak ile mide arasında bulunur.
  • 25 cm uzunluğunda ve 2 cm çapındadır.
  • Üç kısımdan oluşur. İçten dışa doğru, mukoza, kas ve bağ dokudan oluşur.
  • Kasların kasılıp gevşemesi sonucu peristaltik hareket görülür.
  • Bu hareketle besinler mideye ulaştırılır.
  • Sindirim olayı gerçekleşmez.

Mide

  • Midenin çalışması vagus siniri ve gastrin hormonu düzenler.
  • pH’ı 1,5-2 arasındadır.
  • Mide öz suyunda, HCl, pepsinojen, lap ve az lipaz, mukus bulunur.
  • Mukus, mideyi asitli ortamdan korur.9
  • HCl mikropları öldürür, pepsinojeni pepsine çevirir.
  • Lap (rennin) enzimi süt çocuklarında bulunur ve sütün protein kısmının çökertilmesini sağlar.
  • Midede protein sindirimi görülür.
  • Mide besinleri kimüs (bulamaç) haline getirir.
  • Mekanik ve kimyasal sindirim vardır.
  • Mide iç yüzeyden, dış yüzeye doğru üç kısımdan oluşur, mukoza, kas ve bağ dokudur.

İnce Bağırsak

  • pH’ı 8,5’tur.
  • 7,5 m uzunluğunda ve 2,5 – 3 cm çapındadır.
  • İnce bağırsakta kıvrımlar bulunur. Bunlara villus denir. Villuslardaki, hücre zarındaki kıvrımlara mikrovillus denir. Villusların amacı yüzeyi genişletmek ve besin emilimini kolaylaştırmaktır.
  • Villuslarda lenf kılcalı ve kan kılcalı bulunur.
  • Kimusun on iki parmak bağırsağına gelmesiyle, on iki parmak bağırsağı hormonlar salgılar.

On iki parmak bağırsağının salgıladığı hormonlar,

a-)Entrogastrin: Kana geçerek midenin gastrik bezlerine ulaşır, onların enzim çıkarmasını ve böylece boş midenin kendi kendisini sindirmesini önler. Mide hareketlerinin yavaşlayıp sonunda durmasına neden olur.

b-)Kolesistokinin: Pankreas enzimlerinin salgılanmasını sağlar. Kan yoluyla safra kesesini uyararak onun kasılmasını, safranın safra kanalına ve 12 parmak bağırsağa boşalmasını sağlar.

c-)Sekretin: Kan yoluyla pankreasa ulaşarak onun hazırladığı enzimlerin salgılanmasına neden olur. Sekretin karaciğerde safra salgılanmasını da arttırır.

Kalın Bağırsak10

  • Kalın bağırsak, sindirilemeyen maddeleri toplama ve atma işini görür.
  • İnce bağırsakla kalın bağırsağın birleştiği yere kör bağırsak (çekum)
  • Bu kısım bitkisel besinlerle beslenen canlılarda çok uzundur ve burada selülozu sindiren bakteri kolonileri bulunur.
  • İnsanda kör bağırsağın ucunda körelmiş bir çıkıntı olan apandis
  • Kalın bağırsak rektum denilen son bağırsak ile sonlanır.
  • Rektumun dışarı açılan kısmına anüs
  • Kalın bağırsakta kimyasal sindirim yapılmaz.
  • Suyun en fazla geri emilimi burada gerçekleşir.
  • Ayrıca tuzlarının bir kısmının ve buradaki bakteriler tarafından sentezlenen B ile K vitamininin emilimi de kalın bağırsakta yapılır.
  • Kalın bağırsakta artık maddelerin dışarı atılması bağırsağın peristaltik hareketleri ile sağlanır.
  • İnce bağırsağın yapısından farklı olarak kalın bağırsakta villus bulunmaz.
  • Sindirim artığı olan dışkıda epitel hücre döküntüleri, yağ, protein, ölü bakteriler, sindirilmemiş maddeler, salgı artıkları ve sindirilemeyen selüloz bulunur. Dışkının kokusu ise bakteri metabolizması sonucu oluşan çeşitli kimyasal maddelerden kaynaklanır.

Sindirime Yardımcı Organlar

Karaciğer11

  • Safra sıvısını üretir ve bu sıvıyı koledok kanalı ile vater kabarcığına ve on iki parmak bağırsağına boşaltır.
  • Safra sıvısının içinde safra tuzları, su, birurubin, kolestrol ve yağ asitleri bulunur.
  • Safra sıvısı yağların mekanik sindirimini sağlar.
  • Safra sıvısı yağda eriyen vitaminlerin emilimini sağlar.
  • İnce bağırsağın nötralize olmasını sağlar.
  • Safra kesesindeki safra tuzları su kaybederse içindeki kolestrol yoğunlaşarak “safra taşlarını” oluşturur. Bu taşlar safra kanalını tıkayabilir.
  • Safra kanalı tıkandığında safra pigmenti, karaciğer ve safra kesesi tarafından geri emilerek kana karışır. Kan yoluyla dokulara dağılan safra pigmentleri “sarılık” hastalığına yol açar. Deri ve göz akı sarı bir renk alır.

Karaciğer,  

  • Kandaki glikozu glikojen şeklinde depo eder.
  • A, D, K gibi vitaminleri depolar.
  • Kansızlıkta alyuvar yapımında görev yapar.
  • Damardaki kanın pıhtılaşmasını sağlayan Protrombin ve Fibrinojeni üretir.
  • Protein, karbonhidrat ve yağların birbirine dönüşümünü sağlar.
  • Antikor yapımında görev alır.

Pankreas

  • Pankreas pembe renkli ve yaprak şeklinde bir organdır.13
  • Yaklaşık 75-80 gram ağırlığında olup iç (endokrin) ve dış (ekzokrin=enzim salgılayan) salgı yapabilen karma bir bezdir.
  • Pankreasın sindirimle ilgili salgıları wirsung kanalı ile vater kabarcığına getirilir ve onikiparmak bağırsağına getirilir.
  • Bu salgının pH değeri yaklaşık 8,5’tur.
  • Pankreas tarafından salgılanan enzimler DNAaz, RNAaz, amilaz, lipaz, tripsinojen, kimotripsinojen ve HCO₃⁻
  • Tripsinojen ve kimotripsinojen on iki parmak bağırsağına geldiklerinde aktifleşirler.
  • Pankreas sıvısının salgılanması için incebağırsaktan salgılanan sekretin ve Kolesistokinin hormonları ile vagus sinirlerinin birlikte etki etmesi gerekir.
  • Pankreas özsuyunun salgılanmasında mekanik, sinirsel ve hormonal yollar etkilidir.
18 Aralık 2014 tarihinde eklendi, 1.524 kez görüntülendi.

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Sayfa başına git